Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2018) · Resmî metin

Diğer bölümlerden ilgili maddeler

Kaynak: 18.03.2018 tarihli ve 30364 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete. Denklemler ve tablolar okunabilirlik için yeniden dizilmiştir; şekiller alınmamıştır.

4.2.1.2 | Deprem Yükü Azaltma Katsayısı (Bölüm 4’ten, Bölüm 3’teki bina önem katsayısının kullanımı için)

4.2.1.2 – EK 4A’da yapılan tanıma göre doğrusal elastik deprem yüklerinin azaltılmasında esas alınacak Deprem Yükü Azaltma Katsayısı $R_a(T)$ aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır:

\begin{aligned} R_a(T) &= \frac{R}{I} && (T > T_B) \qquad (4.1a) \\ R_a(T) &= D + \left(\frac{R}{I} - D\right)\frac{T}{T_B} && (T \le T_B) \qquad (4.1b) \end{aligned}

Burada $R$ ve $D$ Tablo 4.1’de tanımlanan Taşıyıcı Sistem Davranış Katsayısı ile Dayanım Fazlalığı Katsayısı’nı, $I$ Tablo 3.1’de tanımlanan Bina Önem Katsayısı’nı, $T$ sistemin doğal titreşim periyodunu ve $T_B$ , Denk.(2.3) ile tanımlanan spektrum köşe periyodu’nu göstermektedir.

16.4.1 | Yerel Zemin Sınıflarının Belirlenmesi (Bölüm 16’dan, Bölüm 2’deki zemin etki katsayıları için)

16.4.1 – Bölüm 2’ye göre deprem tasarım spektrumlarının tanımlanmasında esas alınacak yerel zemin sınıfları, bu Bölüm’e göre yapılacak zemin araştırmaları ile belirlenecektir.

(a) Sahaya özel araştırma ve değerlendirme gerektiren zeminler, ZF sınıfı zeminler olarak sınıflandırılmıştır. Bu sınıftaki zeminlere ilişkin tanımlar Tablo 16.1’in son satırında verilmiştir.

(b) ZA, ZB, ZC, ZD ve ZE olarak tanımlanan diğer yerel zemin sınıflarının belirlenmesi için, bu sınıflara ilişkin özellikler Tablo 16.1’in diğer satırlarında verilmiştir.

Tablo 16.1 | Yerel Zemin Sınıfları (Bölüm 16’dan)

Yerel Zemin Sınıfı	Zemin Cinsi	Üst 30 m’de ortalama $(V_S)_{30}$ [m/s]	Üst 30 m’de ortalama $(N_{60})_{30}$ [darbe/30 cm]	Üst 30 m’de ortalama $(c_u)_{30}$ [kPa]
ZA	Sağlam, sert kayalar	> 1500	–	–
ZB	Az ayrışmış, orta sağlam kayalar	760 – 1500	–	–
ZC	Çok sıkı kum, çakıl ve sert kil tabakaları veya ayrışmış, çok çatlaklı zayıf kayalar	360 – 760	> 50	> 250
ZD	Orta sıkı – sıkı kum, çakıl veya çok katı kil tabakaları	180 – 360	15 – 50	70 – 250
ZE	Gevşek kum, çakıl veya yumuşak – katı kil tabakaları veya PI > 20 ve w > %40 koşullarını sağlayan toplamda 3 metreden daha kalın yumuşak kil tabakası ( $c_u$ < 25 kPa) içeren profiller	< 180	< 15	< 70
ZF	Sahaya özel araştırma ve değerlendirme gerektiren zeminler: 1) Deprem etkisi altında çökme ve potansiyel göçme riskine sahip zeminler (sıvılaşabilir zeminler, yüksek derecede hassas killer, göçebilir zayıf çimentolu zeminler vb.), 2) Toplam kalınlığı 3 metreden fazla turba ve/veya organik içeriği yüksek killer, 3) Toplam kalınlığı 8 metreden fazla olan yüksek plastisiteli (PI > 50) killer, 4) Çok kalın (> 35 m) yumuşak veya orta katı killer.	–	–	–

16.4.2 | Zemin Parametrelerinin Hesabı (Bölüm 16’dan)

16.4.2 – Tablo 16.1’de verilen zemin parametreleri, zemin profilinin temel veya kazık başlığı alt kotundan itibaren aşağıya doğru en üst 30 m kalınlığındaki kısmı için belirlenecektir. Birbirinden belirgin şekilde farklı zemin ve kaya tabakalarını içeren zemin profillerinde üst 30 metredeki tabakalar, yeteri kadar alt tabakaya ayrılarak en üstte i = 1 ve en altta i = N olacak şekilde sıralanacaktır. Üst 30 metredeki ortalama kayma dalgası hızı $(V_S)_{30}$ , ortalama standart penetrasyon darbe sayısı $(N_{60})_{30}$ ve ortalama drenajsız kayma dayanımı $(c_u)_{30}$ Denk.(16.2) ile hesaplanacaktır:

(V_S)_{30} = \frac{30}{\displaystyle\sum_{i=1}^{N} \frac{h_i}{V_{S,i}}} \; ; \qquad (N_{60})_{30} = \frac{30}{\displaystyle\sum_{i=1}^{N} \frac{h_i}{N_{60,i}}} \; ; \qquad (c_u)_{30} = \frac{30}{\displaystyle\sum_{i=1}^{N} \frac{h_i}{c_{u,i}}} \tag{16.2}

Burada $h_i$ değeri (i) numaralı alt tabakanın kalınlığını [m], $V_{S,i}$ , $N_{60,i}$ ve $c_{u,i}$ değerleri ise, sırası ile, aynı alt tabakanın kayma dalgası hızını [m/s], standart penetrasyon deneyi darbe sayısını [darbe/30 cm] ve drenajsız kayma dayanımını [kPa] göstermektedir.

16.4.3 | Kaya Üzerindeki Zemin Kalınlığı (Bölüm 16’dan)

16.4.3 – Yüzeysel temellerde, temel taban kotu ile kaya üst kotu arasında kalınlığı 3 m’den fazla zemin bulunması durumunda ZA ve ZB sınıfı tanımlaması yapılmayacaktır.